Pip
Forex Basics
Pip ("percentage in point"), çoğu forex paritesindeki en küçük standart fiyat hareketidir — genellikle dördüncü ondalık basamak (0.0001), Japon yeni cinsinden kote edilen paritelerde ise ikinci ondalık basamaktır (0.01).

Pip nedir?
Pip — “percentage in point” ifadesinin kısaltmasıdır (bazen “price interest point” olarak da adlandırılır) — yatırımcıların bir forex döviz paritesindeki fiyat hareketini ölçmek için kullandıkları standart birimdir. Çoğu paritede bir pip, kote edilen fiyatın dördüncü ondalık basamağına, yani 0.0001 değerine karşılık gelir. Japon yenini içeren paritelerde (ör. USD/JPY) ise yen en başta çok daha az ondalık basamakla kote edildiğinden, bir pip ikinci ondalık basamak, yani 0.01 değerindedir. EUR/USD 1.0850 seviyesinden 1.0851 seviyesine hareket ederse bu, bir piplik harekettir. 1.0850 seviyesinden 1.0900 seviyesine çıkarsa 50 piplik hareket gerçekleşmiş olur. Pip, yatırımcılara ve brokerlara fiyat hareketlerini, spreadleri ve kâr veya zararı açıklamak için para biriminden bağımsız ortak bir dil sunar — böylece “fiyat 0.0001 hareket etti” demek yerine herkes yalnızca “bir pip” der.
Uygulamalı örnek: EUR/USD ve lot büyüklüğü
Bir pipin parasal değeri, işlem yaptığınız döviz paritesine ve pozisyon büyüklüğüne (lot büyüklüğü) bağlıdır; çünkü pip sabit bir para tutarı değil, fiyatın sabit bir oranıdır. ABD dolarının karşıt para birimi olduğu EUR/USD paritesinde bir pipin yaklaşık değeri şöyledir:
| Lot büyüklüğü | Baz para birimi adedi | Pip başına yaklaşık değer |
|---|---|---|
| Standart lot | 100,000 | ~$10 |
| Mini lot | 10,000 | ~$1 |
| Mikro lot | 1,000 | ~$0.10 |
| Dolayısıyla bir standart lot EUR/USD işlemi yapıyorsanız ve fiyat lehinize 20 pip hareket ederse | ||
| — örneğin 1.0850 seviyesinden 1.0870 seviyesine çıkarsa — yaklaşık $200 kâr edersiniz | ||
| (20 pip × ~$10/pip). Aynı hareketi mikro lotla işlem yaparak değerlendirdiğinizde ise kârınız | ||
| yaklaşık $2 olur. Pozisyon büyüklüğünü belirlerken ve riski yönetirken lot büyüklüğü ile pip | ||
| değerinin neden birlikte ele alındığı tam olarak budur: aynı fiyat hareketi, işlem yaptığınız | ||
| pozisyonun büyüklüğüne bağlı olarak hesabınızda çok farklı sonuçlar doğurabilir. | ||
| (Kesin pip değerleri anlık döviz kuruna göre bir miktar değişir. Ayrıca hesap para biriminizin | ||
| karşıt para birimi olmadığı paritelerde para birimi dönüştürme işlemi gerekir — çoğu işlem | ||
| platformu, hesap para biriminize göre güncel pip değerini doğrudan gösterdiği için bunu nadiren | ||
| elle hesaplamanız gerekir.) |
Pip ile pipet arasındaki fark
Birçok modern broker, fiyatları geleneksel pipin ötesinde bir ondalık basamak daha kullanarak kote eder — çoğu paritede beşinci ondalık basamak (ör. 1.08503), yen paritelerinde ise üçüncü ondalık basamak (ör. 148.502). Bu daha küçük ek birime pipet (veya “kesirli pip”) denir ve pipin onda birine eşittir. Pipetler, brokerların daha dar ve daha hassas fiyatlar ile spreadler sunmasını sağlar; ancak fiyat hareketleri, hedefler ve zarar durdurma mesafeleri konuşulurken yatırımcıların kullandığı standart referans birimi pip olmaya devam eder.
Spreadler ve işlem maliyetleri açısından pip neden önemlidir?
Spread — bir brokerın parite için sunduğu alış (ask) ve satış (bid) fiyatları arasındaki fark — neredeyse her zaman pip cinsinden ifade edilir. “EUR/USD spreadleri 0.8 pipten başlıyor” reklamını yapan bir broker, işlemin başa baş noktasına gelmesi için fiyatın lehinize ne kadar hareket etmesi gerektiğini aynı evrensel birimle belirtmiş olur. Pip değeri lot büyüklüğüyle birlikte arttığından, spreadin gerçek maliyeti de artar: 1 piplik spread standart lotta yaklaşık $10, mini lotta ise yalnızca yaklaşık $1 tutarındadır. Brokerları karşılaştırırken incelenmesi gereken ilk unsurlardan biri budur; çünkü daha dar tipik spreadler zaman içinde işlem maliyetlerini doğrudan azaltır — pazarlama iddiaları yerine gerçek ve doğrulanmış spread değerleri için broker incelemelerimize göz atabilirsiniz. Pipler, yatırımcıların kaldıraç ve risk konusundaki değerlendirmelerinin de temelini oluşturur: kaldıraç, hesap bakiyenizin normalde izin vereceğinden daha büyük bir pozisyonu kontrol etmenizi sağladığı için piyasadaki her piplik hareketin parasal değerini de katlar — bu nedenle pozisyon büyüklüğünü belirlemek ve zarar durdurma seviyesini yerleştirmek (her ikisi de genellikle pip cinsinden planlanır), isteğe bağlı uygulamalar değil, risk yönetiminin temel alışkanlıklarıdır.
Kısa özet
- Pip, forex piyasasındaki standart en küçük fiyat hareketi birimidir: çoğu paritede 0.0001, yen paritelerinde 0.01 değerindedir.
- Pip değeri (parasal olarak), lot büyüklüğüne ve işlem yapılan pariteye bağlıdır.
- Pipet, pipin onda biridir ve brokerların daha hassas fiyatlandırma yapması için kullanılır.
- Spreadler ve tipik işlem maliyetleri pip cinsinden ifade edilir — diğer tüm koşullar eşit olduğunda daha düşük değerler genellikle yatırımcı açısından daha avantajlıdır.
- Pipleri anlamak; pozisyon büyüklüğü belirlemenin temel yapı taşları olan lot büyüklüğünü, kaldıracı ve spreadi anlamak için ön koşuldur.