Hedging, yatırım dünyasında en fazla yanlış anlaşılan kavramlardan biridir. Yeni başlayanlar bu sözcüğü duyduklarında genellikle risksiz işlem yapmayı sağlayan akıllıca bir yöntem olduğunu düşünür. Gerçekte hedging, sigorta satın almaya daha çok benzer: Daha büyük ve belirsiz bir zarara karşı kendinizi korumak için küçük ve bilinen bir maliyeti kabul edersiniz. Bu, para kazanma makinesi değil, savunma amaçlı bir araçtır. Belirli bir amaç doğrultusunda kullanıldığında hedging, belirsiz bir dönem boyunca risk düzeyini yönetmenin mantıklı bir yolu olabilir. Nasıl çalıştığı anlaşılmadan kullanıldığında ise sahte bir güven hissi yaratırken maliyetler aracılığıyla hesabı yavaşça eritir. Aradaki fark, hedge işleminin tam olarak ne yaptığını ve ne yapmadığını bilmekten geçer.
Hedging Gerçekte Ne Anlama Gelir?
Bir pozisyonu hedge etmek, o pozisyonun riskini dengeleyecek ikinci bir pozisyon açmak demektir. Bir döviz çiftinde uzun pozisyondaysanız ve kısa vadeli bir düşüşten endişe ediyorsanız ters yönde pozisyon alabilirsiniz. Böylece paritedeki düşüş size eskisi kadar zarar vermez; çünkü hedge pozisyonunuz, asıl pozisyonunuzun kaybettiği tutara yakın bir kazanç sağlar. Buradaki temel zihniyet değişikliği şudur: Hedge işleminin amacı tahminde bulunmak değil, korunmaktır. Yeni bir kâr elde etmeye değil, ihtimal dışı bırakamadığınız olumsuz bir harekete maruz kalma düzeyinizi azaltmaya çalışırsınız. Sigorta da tam olarak böyle çalışır: Bir prim ödersiniz ve karşılığında istenmeyen bir olayın size maliyeti azalır.
Doğrudan Hedging
En basit yöntem doğrudan hedge işlemidir: Aynı anda aynı döviz çiftinde hem uzun hem de kısa pozisyon tutmak. Bir paritede bir lotluk uzun pozisyonunuz varken aynı paritede bir lotluk kısa pozisyon açarsanız net yön riskiniz esasen sıfıra iner. Piyasa daha sonra ne yaparsa yapsın, bir taraftaki zarar diğer taraftaki kazançla dengelenir. Örnek: Bir paritede uzun pozisyonunuz olduğunu ve gece saatlerinde önemli bir ekonomik verinin açıklanacağını düşünün. Fiyatın hangi yönde hareket edeceğinden emin değilsiniz ancak belki de uzun vadede hâlâ pozisyona güvendiğiniz için bu işlemi kapatmak istemiyorsunuz. Veri açıklanmadan önce aynı paritede eşit büyüklükte kısa pozisyon açarsınız. Böylece gece yaşanan hareket hangi yönde olursa olsun net pozisyonunuzu neredeyse hiç etkilemez. Haberlerin etkisi yatışıp yön daha belirgin hâle geldikten sonra hedge pozisyonunu kapatır ve tutmak istediğiniz pozisyonu korursunuz. Bazı düzenleyici ortamlarda (örneğin Amerika Birleşik Devletleri’nde) aynı hesapta aynı parite üzerinde eş zamanlı olarak uzun ve kısa pozisyon tutulmasına izin verilmediğini, bunun yerine pozisyonların netleştirildiğini unutmayın. Doğrudan hedging’e izin verilmeyen yerlerde yatırımcılar korelasyonlu hedge işlemlerine yönelir.
Korelasyonlu Hedging
Korelasyonlu hedge, riski dengelemek için farklı ancak ilişkili bir araç kullanır. Bazı döviz çiftleri, ortak bir para birimi içermeleri veya aynı ekonomik güçlere tepki vermeleri nedeniyle birlikte ya da zıt yönlerde hareket etme eğilimindedir. İki parite arasında güçlü bir pozitif korelasyon varsa birinde uzun, diğerinde kısa pozisyon almak kısmi bir hedge oluşturur. Biri düştüğünde diğeri de genellikle düştüğü için kısa pozisyonunuz, uzun pozisyonunuzdaki zararı hafifletir. Bu yöntem doğrudan hedge işleminden daha esnektir; yalnızca tek bir paritedeki riski etkisiz hâle getirmek yerine iki para birimi arasındaki ilişkiye yönelik görüşünüzü işleme dönüştürebilirsiniz. Ancak asıl sorun korelasyondur. Korelasyonlar istatistiksel eğilimlerdir, garanti değildir. Zaman içinde değişebilir ve özellikle korunmaya çalıştığınız volatil olaylar sırasında aniden bozulabilir. Sakin piyasa koşullarında kusursuz görünen korelasyonlu bir hedge, ilişki koptuğunda sizi her iki tarafta da riske açık bırakabilir. Bu nedenle korelasyonlu hedge işlemleri kusurlu hedge olarak kabul edilir.
Hedging’in Maliyetleri ve Sınırları
Hedging hiçbir zaman ücretsiz değildir ve maliyetlerini anlamak büyük önem taşır.
- Spread ve komisyon. Her hedge ek bir işlem olduğundan pozisyonu açıp kapatmak için spread (ve varsa komisyon) ödersiniz. Sık sık hedge yapmak bu maliyetleri katlar.
- Swap ve taşıma maliyeti. Pozisyonları gece boyunca açık tutmak swap ücretlerine yol açar. Bir hedge, pozisyonlardan birinde veya her ikisinde negatif taşıma maliyeti ödemenize ve hesabınızın yavaşça erimesine neden olabilir.
- Fırsat maliyeti. Kusursuz bir hedge net riskinizi dondurur. Bu da hedge açık kaldığı sürece lehinize gerçekleşebilecek ilave hareketlerden vazgeçmeniz anlamına gelir. Güvenlik karşılığında kazanç potansiyelini feda etmiş olursunuz.
- Karmaşıklık. Birbirini dengeleyen iki veya daha fazla pozisyonu yönetmek, tek bir pozisyonu yönetmekten daha zordur. Pozisyon büyüklüğü veya zamanlama hataları, istemeden gereğinden fazla ya da yetersiz hedge yapmanıza yol açabilir. Daha sinsi bir tuzak da vardır: Hedging, karar vermekten kaçınmanın bir yoluna dönüşebilir. Yatırımcı, zararı kabul edip kaybeden işlemi kapatmak yerine pozisyonu “hedge eder” ve her iki işlemi de süresiz olarak açık bırakır; bu sırada maliyet ödemeye ve kaçınılmaz olanı ertelemeye devam eder. Çoğu zaman asıl işlemi bir zararı durdur emriyle kapatmak, karmaşık bir hedge işleminden daha sade ve ucuzdur.
Hedging Ne Zaman Mantıklıdır?
Hedging’i kalıcı bir işlem tarzı olarak değil, belirli durumlara yönelik bir araç olarak değerlendirmek en doğrusudur:
- Bilinen bir olayı atlatmak. Uzun vadeli bir pozisyonu yüksek etkili bir haber açıklaması veya hafta sonu fiyat boşluğu boyunca korumak ve risk geçtikten sonra hedge işlemini kaldırmak.
- Kapatamadığınız bir pozisyonu sabitlemek. Örneğin, uzun vadeli yatırım tezinizi korumak ancak kısa vadeli riski etkisiz hâle getirmek istediğinizde.
- Korelasyonlu riskleri yönetmek. Aynı piyasa hareketinden olumsuz etkilenecek birden fazla pozisyonunuz olduğunda genel portföy riskini azaltmak. Bununla birlikte, yeni başlayan yatırımcıların çoğu için sağlam bir risk yönetimi yaklaşımı — makul pozisyon büyüklüğü, zararı durdur emirleri ve aşırı kaldıraçtan kaçınma — aynı sorunu hedging’den daha basit biçimde çözer. Hedge, bu temel ilkeleri zaten uyguladığınızı varsayan ileri düzey bir araçtır.
Temel Çıkarımlar
- Hedging, mevcut bir işlemdeki riske karşı korunmak amacıyla dengeleyici bir pozisyon açar; bir kâr stratejisi değil, sigortadır.
- Doğrudan hedge, aynı paritede uzun ve kısa pozisyon tutarak yön riskini tamamen etkisiz hâle getirir. Korelasyonlu hedge ise ilişkili bir araç kullanır; daha esnek ancak kusurludur.
- Korelasyonlar, çoğu zaman tam da korunmaya çalıştığınız volatilite sırasında bozulabilir. Bu nedenle korelasyonlu hedge işlemleri gizli risk taşır.
- Hedging; spread, swap ve fırsat maliyeti nedeniyle her zaman masraflıdır ve kaybeden bir işlemi kapatmaktan kaçınma yöntemine dönüşebilir.
- Disiplinli risk yönetimi, çoğu yatırımcı için temeldeki sorunu hedging’den daha düşük maliyetle çözer. Hedging’i bir dayanak değil, bilinçli bir tercih hâline getirecek temeli oluşturmak için işlemlerde risk yönetimi rehberimizi okuyun. Risk uyarısı: Alım satım işlemleri sermayeniz açısından yüksek düzeyde risk içerir. Hedging riski azaltır ancak ortadan kaldırmaz ve kendine özgü maliyetleri vardır. Yalnızca kaybetmeyi göze alabileceğiniz fonlarla işlem yapın.
Sıkça sorulan sorular
- Basitçe anlatmak gerekirse forex'te hedging nedir?
- Hedging, hâlihazırda açık olan başka bir pozisyonun riskini kısmen veya tamamen dengeleyecek yeni bir pozisyon açmak demektir. Endişe duyduğunuz bir işlemi kapatmak yerine, ikinci ve ters yönlü bir pozisyon alırsınız; böylece birindeki zarar, diğerindeki kazançla hafifletilir. Amaç korunmaktır, kâr etmek değil: Hedge işlemi, bir işlemi sigortalamaya benzer ve piyasanın netleşmesini beklerken veya volatilitenin geçmesini izlerken olumsuz bir harekete maruz kalma düzeyinizi azaltır.
- Hedging para kaybetmeyeceğimi garanti eder mi?
- Hayır. Hedging, yön riskini azaltır veya etkisiz hâle getirir ancak ücretsiz değildir ve kârı garanti etmez. Kusursuz bir hedge, mevcut pozisyonunuzu sabitler; dolayısıyla lehinize gerçekleşebilecek ilave kazançlardan da vazgeçmiş olursunuz. Hedge işlemleri spread, swap ve bazen negatif taşıma maliyeti nedeniyle masraf yaratır. Korelasyonlu paritelerle kurulan kusurlu hedge işlemleri ise korelasyon bozulduğunda yine zarar edebilir. Hedging riski yönetir, ortadan kaldırmaz.
- Doğrudan hedge ile korelasyonlu hedge arasındaki fark nedir?
- Doğrudan hedge, aynı anda tam olarak aynı döviz çiftinde hem uzun hem de kısa pozisyon tutmak ve böylece yön riskini tamamen etkisiz hâle getirmek demektir. Korelasyonlu hedge ise farklı ancak ilişkili bir araç kullanır; örneğin, elinizdeki pozisyonla genellikle aynı yönde hareket eden bir paritede kısa pozisyon açılır. Doğrudan hedge işlemleri daha basit ve hassastır. Korelasyonlu hedge işlemleri daha esnektir ancak korelasyonun en beklemediğiniz anda zayıflaması veya tersine dönmesi gibi ek bir risk taşır.
Yorumlar
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yapın.
