Serbest Marjin
Margin & Leverage
Serbest marjin, yeni pozisyonlar açmak veya zararları karşılamak için kullanılabilen özkaynaktır ve hesap özkaynağından hâlihazırda kullanılan marjinin çıkarılmasıyla hesaplanır.

Serbest marjin nedir?
Serbest marjin, bir işlem hesabındaki özkaynağın mevcut açık pozisyonlar için teminat olarak bloke edilmemiş kısmıdır. Yeni işlemler açmak veya hesap riskli bir duruma gelmeden önce hâlihazırda açık olan pozisyonlardaki ek gerçekleşmemiş zararları karşılamak için kullanılabilen nakit tamponudur. Formül oldukça basittir:
Serbest Marjin = Özkaynak − Kullanılan Marjin Burada özkaynak, açık pozisyonlardaki gerçekleşmemiş kâr veya zarara göre düzeltilmiş hesap bakiyesini; kullanılan marjin ise tüm açık pozisyonlar için hâlihazırda tahsis edilmiş toplam teminatı ifade eder.
Uygulamalı bir örnek
Bir yatırımcının hesap bakiyesinin $5,000 olduğunu ve açık pozisyonlarından birini sürdürmek için şu anda $1,000 marjin gerektiğini varsayalım.
- Pozisyon tam olarak başa baş noktasındaysa özkaynak = $5,000 olur; dolayısıyla serbest marjin = $5,000 − $1,000 = $4,000.
- Pozisyon yatırımcının lehine $300 hareket etmişse özkaynak $5,300’a yükselir; böylece serbest marjin $5,300 − $1,000 = $4,300 olur.
- Pozisyon bunun yerine $2,500 zarardaysa özkaynak $2,500’a düşer; dolayısıyla serbest marjin $2,500 − $1,000 = $1,500 olur. Serbest marjinin yalnızca yeni para yatırma veya çekme işlemleriyle değil, açık bir pozisyondaki gerçekleşmemiş kâr ya da zararın her fiyat hareketiyle değiştiğine dikkat edin. Bu değer, işlem platformunda sürekli ve anlık olarak güncellenir.
Serbest marjin neden önemlidir?
Serbest marjin, “Şu anda ne kadar daha işlem yapabilirim veya ne kadar daha zarar edebilirim?” sorusunun pratik yanıtıdır. Serbest marjinin azalması erken bir uyarı işaretidir: zararlar özkaynağı erittikçe serbest marjin düşer, hesabın marjin seviyesi geriler ve sonunda marjin çağrısı veya stop-out yaşanabilir. Yalnızca hesap bakiyesini değil, serbest marjini de takip etmek, özellikle aynı anda birden fazla pozisyon taşırken disiplinli risk yönetiminin temel alışkanlıklarından biridir.
Kısa özet
- Serbest marjin = özkaynak − kullanılan marjin.
- Yeni işlemler açmak veya ek zararları karşılamak için kullanılabilen tamponu ifade eder.
- Yalnızca para yatırıldığında değil, açık pozisyonlardaki gerçekleşmemiş kâr/zararla birlikte sürekli değişir.
- Serbest marjinin düşmesi, hesap riskinin arttığını gösteren öncü bir göstergedir.